Przejdź do komentarzy

Wiadomości

Internet wróg czy przyjaciel? Czy nowe technologie powodują nowe uzależnienia?

ludzie na widowni w sali okrągłej
Konferencja Zdrowy Pomorzanin na sali im. Lecha Bądkowskiego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego. Fot. Aleksander Olszak

Cyberzaburzenia, kompulsywne używanie smartfona, zaburzenia snu. Jak radzić sobie, kiedy dziecko nie potrafi oderwać się od sieci. Konferencja Zdrowy Pomorzanin.

W Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego 18 października 2017 r. odbyła się 5 edycja konferencji Zdrowy Pomorzanin pod hasłem E-uzależnienia, czyli uwięzieni w sieci. Czy komputer, komórka i internet mogą być groźne dla człowieka?

Głównym celem spotknia było dostarczenie wiedzy dotyczącej problemów związanych z niewłaściwym korzystaniem przez dzieci i młodzież z internetu.

Rodzina i szkoła wyznaczają granice

Konferencję otworzyli wiceprzewodnicząca Sejmiku Województwa Pomorskiego Hanna Zych-Cisoń oraz członek Zarządu Województwa Pomorskiego Paweł Orłowski. Przewodnicząca Zych-Cisoń podsumowała spotkania z poprzednich lat oraz podkreśliła, że województwo pomorskie jako pierwsze w Polsce podjęło temat E-uzależnień. Natomiast wicemarszałek Orłowski zwrócił uwagę na rolę nowych technologii we współczesnym świecie. Poddał pod rozwagę wady i zalety korzystania z internetu, szczególnie wśród ludzi młodych. Podkreślił, że kluczową rolę w dostępie do korzystania z urządzeń mobilnych powinny mieć rodzina oraz szkoła. Powinni wyznaczać cele i stawiać granica tam, gdzie jest to niezbędne.

Zaburzenia snu plagą wśród nastolatków

Prof. Wioletta Radziwiłłowicz z Uniwersytetu Gdańskiego opowiedziała o wpływie mediów społecznościowych na młodzież w okresie dojrzewania. Według przeprowadzonych przez Fundację Dam o Mój Z@sięg badań pierwsze telefony dzieci dostają w wieku 7-10 lat (dotyczy to ponad 60 proc. uczniów). Uczniowie, spędzając wiele godzin w sieci, mają rozregulowany rytm dobowy. Oznacza to, że kładą się bardzo późno spać, najczęściej nad ranem, a w szkole są niewyspani i nie potrafią się skupić na zajęciach. Adolescenci cierpią z powodu osłabionej pamięci, mają trudności w koncentracji, a  wyniki w nauce są coraz gorsze. Nie potrafią skupić się na jednym zadaniu. Niepokój budzą statystyki. Wśród młodych pacjentów szpitali psychiatrycznych aż 90 proc. cierpi z powodu zaburzeń snu. Ponadto, tworzy się swoista spirala. Z jednej strony – pewna grupa młodych osób ceni sobie samotność, wybierając jedynie kontakty w internecie. Z drugiej zaś – izolując się i wybierając jedynie wirtualny świat, nie potrafią zbudować więzi w realnej rzeczywistości. Powodem izolowania się od rodziny i rówieśników jest spędzanie dużej ilości czasu w wirtualnym świecie, co jest zgodne czy spójne z wewnętrznym ja. Młody człowiek, nie potrzebuje kontaktów face to face, bo wszystko potrafi zdobyć w sieci. Są to zarówno nowi znajomi, jak i niezbędne informacje.

Kompulsywny cyberczłowiek

Prof. Mariusz Jędrzejko z Centrum Profilaktyki Społecznej w Milanówku omówił kwestie cyberzaburzeń i ich konsekwencji. Według niego błędem jest mówienie o e-uzależnieniach. To niewłaściwy termin, gdyż uzależnienie jest procesem nieodwracalnym. W przypadku wykorzystywania nowych technologii lepszym sformułowaniem jest cyberzaburzenie lub też kompulsywne używanie np. smartfona, tableta. Co ciekawe, czytając książkę zapamiętujemy ok. 60 proc. informacji, czytając wiadomości w internecie już tylko ok. 30 proc.

Świat młodych ludzi zainteresowanych nowymi technologiami coraz dynamiczniej się zmienia. Ponadto, dzieci korzystające z sieci działają według mechanizmu widzę – słyszę – czytam. Uczniowie, chcąc wiedzieć szybciej i więcej, coraz dłużej spędzają przed ekranem smartfona czy komputera. Niestety nie potrafią oddzielić informacji od wiedzy. Dorośli, znając tzw. skrypty poznawcze, przyswajają tylko niezbędną im wiedzę. Natomiast mózg dzieci przyswaja wszystkie informacje, nie potrafiąc oddzielić tych, które są im niezbędne od tych niepotrzebnych. Dzieci do 3 roku życia nie powinny w ogóle oglądać telewizji, gdyż nie mają wykształconych pierwszych skryptów.

Uczniowie wykonują kilka czynności jednocześnie – piszą bezwzrokowo, jednocześnie słuchając muzyki, uczą się. Nowe pokolenia można nazwać generacją „zaraz", „za chwilę" „już". To słowa-klucze, którymi posługując się, odraczają do maksimum moment zaprzestania korzystania z sieci. Nie chcą być off-line. Opuszczają się w nauce, zaniedbują czynności socjalne, niedojadają lub wręcz przeciwnie objadają się, stawiają opór wychowawczy, bywają agresywne, pojawia się depersonalizacja, narasta stres.
Zainteresowanie internetem wynika też z m.in.: niepełnych relacji z rodzicami (np. migracje, pracoholizm), problemów osobistych (np. niska akceptacja, nieatrakcyjność, nadwaga), zaburzonych relacji rówieśniczych (np. odrzucenie, nowe środowisko) czy trudności edukacyjnych.

W świecie gier

Agnieszka Taper z Centrum Profilaktyki Społecznej w Milanówku poruszyła kwestie korzystania przez dzieci z gier komputerowych i sieciowych. Co ważne najwięcej wśród graczy jest mężczyzn powyżej 30 roku życia. Natomiast w przypadku dzieci i młodzieży prawie 90 proc. chłopców i ponad 20 proc. dziewczynek minimum raz w tygodniu korzysta z gier. Są one coraz bardziej dostępne. Nie trzeba mieć komputera, wystarczy już posiadanie smartfona, aby rozpocząć grę. Korzystanie z gier komputerowych ma wady i zalety. Plusami są m.in.: wspieranie rozwoju, wspomaganie nauki, lepsza koordynacja oko – ręka, myślenie krytyczne kreatywność, większa elastyczność umysłowa, rozwój kompetencji społecznych. Minusami są m.in.: nadużywanie technologii cyfrowych, zaniedbywanie życia rodzinnego, ciągłe poszukiwanie nowych gier.

Współuzależniony rodzic

Podczas konferencji lekarz Jarosław Kaczmarek z Centrum Zdrowia Psychicznego w Słupsku oraz Danuta Górska, specjalistka terapii uzależnień z Poradni Uzależnień w Słupsku poruszyli  kwestie relacji rodzic – dziecko nałogowo korzystające z internetu. Rodzicom zalecono konsekwencję i aktywność podczas terapii. Omawiali przypadek uzależnionego od korzystania z internetu chłopca. Nałogowe korzystanie zaczęło się u niego około 13 roku życia. Pomimo leczenia, pobytów w szpitalu, dziecko nie zostało wyleczone. Terapia nadal trwa. Dodatkowo zdiagnozowano u niego nerwicę natręctw, a także agorafobię (chłopak od kilku lat nie wychodzi z domu). Chłopiec nie utrzymuje żadnych kontaktów z rówieśnikami. Otrzymał orzeczenie o niepełnosprawności. Ma indywidualny tok nauczania. Niestety wykazano błędy wychowawcze matki (chłopiec wychowuje się bez ojca), która nie potrafiła być konsekwentna w izolacji syna od korzystania z internetu. Nie stawiała żadnych wymagań i granic, a nawet usprawiedliwiała zachowanie syna. Tłumaczyła, że dzięki sieci może on np. rozmawiać w języku angielskim, co ma duży walor edukacyjny.

Paweł Kozłowski, kurator i specjalista rodziny z Sądu Rejonowego w Słupsku, opowiadał o możliwościach prawnych, jakie mogą stosować rodzice i szkoła w stosunku do osób kompulsywnie korzystających z sieci.

Korzystając  z internetu,  trzeba umieć wyznaczyć granice

Dr Maciej Dębski z Uniwersytet Gdański powiedział, czym jest bezpiecznie i odpowiedzialne korzystanie z mediów cyfrowych. Podczas panelu, w którym uczestniczyły również Marzanna Mróz (dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 2 w Gdyni), Oktawia Gorzeńska, (dyrektor XVII Liceum Ogólnokształcącego w Gdyni) oraz Marta Laskowska (uczennica XVII LO w Gdyni) dyskutowano o tym, jak oswajać nowe technologie. Stwierdzono, że każdy, bez względu na wiek, powinien poszukiwać w sieci informacji, gdyż są dostępne bardzo szybko i praktycznie bezkosztowo. Można znaleźć wiele cennych wskazówek, jednak zawsze należy pamiętać o zdrowym rozsądku, dzięki któremu należy dokonywać selekcji  danych. Poza tym, nowe media warto wykorzystywać  też do kształtowania postaw prospołecznych, w tym nawiązywania nowych kontaktów (tu też ważna jest ostrożność). Prowadząc np. bloga można rozwijać swoje pasje. Istotną rolę w umiejętnym korzystaniu z internetu i tworzeniu zasad jego wykorzystywania odgrywa szkoła. Nauczyciele powinni uatrakcyjniać lekcje korzystając z nowinek technologicznych. Wspomniano o nauczycielce, która będąc na zwolnieniu, nagrała dla uczniów film. Pokazano, jak ważna jest dla młodzieży taka postawa. W jednej ze szkół stworzono strefę rekreacji wolną od internetu, która umożliwia nawiązywanie bliższych, bezpośrednich relacji.

Prezentacje:

  1. Dzieci i młodzież w świecie nowych technologii cyfrowych. Mechanizm cyberzaburzeń i ich konsekwencje - dr hab. prof ndzw. Mariusz Jędrzejko, Centrum Profilaktyki Społecznej w Milanówku
  2. Gry komputerowe i sieciowe – co powinni wiedzieć pedagodzy i rodzice - mgr Agnieszka Taper, Centrum Profilaktyki Społecznej w Milanówku
  3. Opis i analiza przypadku - lek.med. Jarosław Kaczmarek, psychiatra dzieci i młodzieży, Centrum Zdrowia Psychicznego w Słupsku
  4. Współuzależnienie w relacjach rodzic – dziecko - mgr Danuta Górska, specjalista terapii uzależnień, Poradnia Uzależnień w Słupsku
  5. Prawne aspekty e-uzależnień - obszar działań kuratora sądowego - dr Paweł Kozłowski, kurator specjalista rodzinny Sądu Rejonowego w Słupsku, kierownik Ośrodka Kuratorskiego nr 1 przy Sądzie   Rejonowym w Słupsku, adiunkt w Instytucie Pedagogiki Akademii Pomorskiej w Słupsku
  6. Odpowiedzialne korzystanie z mediów cyfrowych – rekomendacje dla systemu wsparcia - dr Maciej Dębski, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Gdański

 

view szablon artykułu



Używamy cookies i podobnych technologii w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że ciasteczka będą umieszczane w Twoim urządzeniu elektronicznym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia.
Akceptuj